Alkollü araç kullanma cezası 2026 | Av. Çağrı Sefa Şen

Alkollü araç kullanmanın yaptırımları 2026’da önemli ölçüde değişti. 7574 sayılı Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 27 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 48. maddesindeki para cezalarını yeniden belirledi. Aynı fiil belirli bir promil değerinin üzerinde ayrıca suç oluşturur. Bu yazı idari yaptırımları ve ceza yargılamasını ayrı ayrı anlatır.

Promil sınırları

KTK m.48’e göre hususi otomobil sürücüleri için sınır 0,50 promildir. Hususi otomobil dışındaki araçları kullanan sürücüler için alt sınır 0,21 promil olarak uygulanır. Bu sınırların üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücüye, fiil ayrıca bir suç oluştursa bile idari para cezası verilir ve sürücü belgesi geri alınır.

2026’daki idari para cezaları ve ehliyet geri alma süreleri

7574 sayılı Kanunun 12. maddesi, KTK m.48/5’teki tutarları şöyle değiştirdi: 700 TL yerine 25.000 TL, 877 TL yerine 50.000 TL, 1.407 TL yerine 150.000 TL. Bugün yürürlükteki metne göre:

İlk ihlal: 25.000 TL idari para cezası, sürücü belgesinin altı ay süreyle geri alınması.
Beş yıl içinde ikinci ihlal: 50.000 TL idari para cezası, sürücü belgesinin iki yıl süreyle geri alınması.
Beş yıl içinde üç veya daha fazla ihlal: her seferinde 150.000 TL idari para cezası ve sürücü belgesinin beşer yıl süreyle geri alınması.

Beş yıllık süre son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru hesaplanır. Sürücü belgesi başka bir nedenle geçici olarak geri alınmışsa bu süreler, geçici alma süresinin bitiminde başlar.

7574 sayılı Kanunla eklenen bir kural daha var: Geçici olarak geri alınan sürücü belgesinin iade edilebilmesi için kişi hakkında KTK kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması gerekir.

Yük ve yolcu taşımacılığı yapan sürücüler için ayrı bir kural da eklendi. 4925, 5216 ve 5393 sayılı kanunlar kapsamında yük veya yolcu taşınan araçları kullanırken alkol ya da ölçüm reddi ihlalini son ihlalden geriye doğru beş yıl içinde toplam üç kez gerçekleştiren sürücünün belgesi iptal edilir.

Ölçüm yaptırmamak

Kolluğun alkol ya da uyuşturucu tespiti için yapmak istediği ölçümü yaptırmayan sürücüye 150.000 TL idari para cezası verilir ve sürücü belgesi beş yıl süreyle geri alınır. Bu tutar da 7574 sayılı Kanunla belirlendi. Ölçüm reddi, ilk kez alkollü yakalanmaya göre çok daha ağır sonuç doğurur.

Teknik cihazla yapılan ölçüme itiraz eden sürücüler, en yakın adli tıp kurumuna, adli tabipliğe veya Sağlık Bakanlığı’na bağlı bir sağlık kuruluşuna götürülerek kan, tükürük veya idrar gibi örnekler alınır (KTK m.48, dördüncü fıkra). İtiraz etmek, ölçüm yaptırmamakla aynı şey değildir; itirazın yolu kan tahlilidir.

Uyuşturucu veya uyarıcı madde

7574 sayılı Kanun, KTK m.48’in sekizinci fıkrasını da değiştirdi. Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücülere 150.000 TL idari para cezası verilir ve sürücü belgesi iptal edilir; hakkında ayrıca TCK hükümleri uygulanır. Belgesi iptal edilen kişi, iptalden itibaren en az beş yıl geçmeden, idari para cezalarının tamamını ödemeden, psiko-teknik değerlendirmeden geçmeden ve sağlık kurulu raporu almadan sürücü kursunda eğitime başlayamaz.

Ne zaman suç oluşur? TCK m.179/3

KTK m.48’e göre 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu’nun 179. maddesinin üçüncü fıkrası uygulanır. TCK m.179/3, alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli şekilde araç kullanamayacak hâlde olmasına rağmen araç kullanan kişiye altı aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörür.

Ayrıca hususi otomobil sürücüleri için 0,50, diğer araç sürücüleri için 0,20 promilin üzerinde alkollü olan sürücülerin trafik kazasına sebebiyet vermesi hâlinde TCK’nın ilgili hükümleri (örneğin taksirle yaralama) uygulanır.

Bir alkol ölçüm cihazı — Fotoğraf: Raimond Spekking, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Ceza yargılaması nasıl ilerler? Seri muhakeme

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu (TCK m.179/2-3), CMK m.250’de sayılan seri muhakeme kapsamındaki suçlardandır. Kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmezse savcı şüpheliye seri muhakeme teklif eder.

Savcı temel cezayı kanundaki sınırlar arasında belirler ve bu cezadan yarı oranında indirim yapar. Temel ceza alt sınırdan, altı ay olarak belirlenirse yaptırım üç ay hapis olur. Koşulları varsa bu ceza seçenek yaptırımlara çevrilebilir veya ertelenebilir. Teklif ancak müdafii huzurunda kabul edilirse uygulanır; mahkeme şüpheliyi müdafiiyle birlikte dinledikten sonra hüküm kurar.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2026’da verdiği bir kararla, seri muhakemeyle verilip kesinleşen hükmün koşulları varsa tekerrüre esas alınabileceğine hükmetti. Teklifi kabul etmeden önce bu sonucu da hesaba katmak gerekir.

İdari yaptırım ile ceza davası birbirinden bağımsızdır

1,00 promilin üzerindeki bir sürücü için iki ayrı süreç işler: Trafik idari para cezası ve ehliyetin geri alınması bir yanda, TCK m.179/3 kapsamındaki ceza soruşturması öbür yanda. Ceza davasının sonucu idari para cezasını kendiliğinden ortadan kaldırmaz; idari yaptırımlara karşı başvuru yolu ayrıdır ve kendi süresine tabidir.

Kontrol noktasında ve sonrasında

Ölçümü reddetmek yerine, sonuca itirazınız varsa kan tahlili istenebileceğini bilin.
Tutanakta ölçüm değerinin, cihazın ve saatin doğru yazıldığını kontrol edin; imzalamadan önce okuyun.
Savcılıktan seri muhakeme daveti alırsanız, teklifin sonuçlarını (tekerrür, erteleme, seçenek yaptırım) avukatınızla değerlendirin.
Ehliyetin iadesi için idari para cezalarının tamamının ödenmiş olması gerektiğini unutmayın.

Kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Yazıdaki bilgiler 13 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göredir.

Alkollü araç kullanma 2026: idari para cezası, ehliyet ve TCK 179